از سر دلتنگی

آقای «موسوی» را که دیدم همیشه خدا دلم می خواست که یک روزنامه فروش باشم. دستی یا دکه یی هم فرقی نمی کرد. همین که در فضای کاغذ کاهی تنفس کنم برایم کلی بود. آقای «موسوی» آن زمان مرد میانسال خوش پوشی بود که یکی از اشخاص متنفذ شهر محسوب می شد و آن گونه که معلوم بود وضع مالی خوبی هم داشت. عینک می زد و هر روز اصلاح می کرد. یک مغازه بزرگ داشت که لوازم خانگی می فروخت. آن موقع ها – اوایل دهه شصت – هر کس می خواست برای دخترش جهیزیه گران قیمت و آبرومند تهیه کند با خانواده اش سری به مغازه آقای موسوی می زد.

در یک گوشه این مغازه شیک میز بزرگی گذاشته شده بود که انبوه روزنامه ها و مجلات با ترتیب خاصی چیده شده بودند. در رفت و آمدهای هر روزه ام فقط این سؤال را با خود حمل می کردم که آدم باید چقدر علاقمند به کاری باشد که می داند درآمد آنچنانی در درونش مستتر نیست؟

*

«فاضل» پسرکی بود هم قد خودم. کمی زردنبوتر. و البته سحرخیزتر. رابطه اش با آقای «موسوی» خوب بود. همیشه دلم می خواست پوزش را بزنم و بتوانم به گونه یی خودم را در دل آقای «موسوی» جا بکنم که مجلات پرفروش و کمیاب را هم بتوانم به راحتی ازش بگیرم. «فاضل» خانه اشان روبروی گاراژ مسافربری بود و صبح اول وقت که اتوبوس های تهران می رسیدند و در صندوق خود کیسه حاوی روزنامه ها را می آوردند او بار به آن سنگینی را برمی داشت و مسافتی طولانی تا مغازه آقای موسوی می آورد و احساس می کنم یا پولی به خاطر این کار دریافت می کرد و یا تعدادی روزنامه ومجله دریافت می کرد. همیشه دلم می خواست بتوانم جوری رویش را کم کنم و این کار را بر عهده بگیرم. به این فکر نمی کردم که با این جثه لاغر و نزارم چه پدری از جسم خود درمی آورم تا با پای پیاده روزنامه های به آن سنگینی را تا مغازه آقای «موسوی» حمل می کنم. به این فکر می کردم که می توانم تعداد زیادی مجله و روزنامه رایگان دریافت کنم و همه اشان را بخوانم. شاید هم خدا را چه دیده اید آقای «موسوی» دلش به رحم می آمد و وظیفه دست فروشی روزنامه ها را به من محول می کرد و من علاوه بر اینکه منبع درآمد خوبی کسب می کردم موفق به خواندن تمام روزنامه ها و مجلات هر روزه هم می شدم که این یک بهشت آرمانی بود که هیچ وقت نتوانستم به وصالش برسم.

*

آن موقع ها روزنامه حداقل دو روز بعد از چاپ به شهر ما می رسید که البته باز هم ساعت مشخصی نداشت. گاهی «فاضل» موفق به پیدا کردن اتوبوس حامل روزنامه نمی شد و تا لنگ ظهر سفیل و سرگردان شهر می شد و تمام محله ها را در پی یافتن اتوبوسی که حالا راننده اش بعد از کلی رانندگی گرفته و خوابیده، می گشت. از ساعت ده صبح کارمان می شد سرکشی به مغازه آقای موسوی. گاهی وقت ها که خوش شانس بودیم همان بار اول روزنامه ها را گیر می آوردیم ولی چون معمولاً بخت یار نبودیم در نتیجه هر نیم ساعت به نیم ساعت سری می زدیم و سراغ مجله و روزنامه را می گرفتیم. گاهی از عمق نگاه آقای موسوی استیصالش را از آدم کنه یی چون خودم درک می کردم. یک روز و دو روز و یک بار و دو بار که نبود. دست کم 15 سال کارمان شده بود این.

*

«کیهان بچه ها» سه شنبه ها چاپ می شد و پنج شنبه ها می آمد. به همین ترتیب «دنیای ورزش» و «کیهان ورزشی» شنبه ها، «جوانان» دوشنبه ها، «اطلاعات هفتگی» چهارشنبه ها. مجله «فیلم» قاعده بخصوصی نداشت و گاهی اوقات اصلاً نمی آمد. روزنامه ها هم که جای خود دارد و هر روز باید دست کم از بین کیهان و اطلاعات یکی را می گرفتم. خوره خواندن داشتم. حتی به سنگ قبرها هم رحم نمی کردم. پنج شنبه ها به قبرستان می رفتیم و از اول تا آخرشان را می خواندم. همه را حفظ کرده بودم. تاریخ ولادت، فوت، فرزند حتی شعرهایی که می نوشتند. پلاک تمام تاکسی های شهر را با صاحبانشان حفظ کرده بودم. دیوانه بودم دیگر. کاریش نمی شد کرد. از همه کس بریده بودم و توی لاک خودم فقط دنیای خواندن و خواندن را کشف کرده بودم.

*

اواسط دهه شصت «ابراهیم افشار» را کشف کردم. یک تورک اوغلان به تمام معنا. کلمات و احساس اش بدجوری بوی کودکی نیمه تمام می داد. عاشق اش شدم. به همین سادگی. کلمات اش را می خوردم. می جویدم. و در خیلی موارد حفظ می کردم. بی صبرانه منتظر «کیهان ورزشی» بودم تا مطلبی جدید از ابراهیم بخوانم.

اصلاً فکر نوشتن هم به کله ام خطور نمی کرد. تا اینکه اوایل دهه هفتاد از «کیهان ورزشی» رفت و دیگر خبری ازش نداشتم. روزهای بدی بود. چندین سال طول کشید.

*

سال 79 بود دو سالی بود که «ابراهیم» را در «ایران جوان» کشف کرده بودم و «دختر جهنم» اش نقطه عطفی برایم شده بودند. به دلیل بیست سال سابقه استقلالی بودن خواننده روزنامه ارگان باشگاه بودم. یک ستونی داشت به اسم «یادداشت های یک مرد مریخی» که هیچ وقت اسم نویسنده اش پای مطلب نوشته نمی شد. بدجوری بوی ابراهیم می داد. زنگ زدم. سردبیر را خواستم. بعد از مدتی «علی رییسی» را وصل کردند. گفتم که می خواهم با نویسنده مطلب «یادداشت های یک مرد مریخی» صحبت کنم. گفت از کجا می دانی که نویسنده آن مطلب چه کسی است؟ گفتم: «می دانم دیگر! ابراهیم افشار است!» تعجب کرد و نتوانست تعجب اش را پنهان کند. گفت فردا ساعت سه زنگ بزن اینجاست. ساعت سه زنگ زدم، نبود. شماره اش را داد ولی خواهش کرد مزاحمتی برایش ایجاد نکنم. ساعتی بعد زنگ زدم. تمام اشتیاق های پانزده ساله یک جا به سراغم آمد. زبانم بند آمده بود. دو ساعت تمام حرف زدیم و ادامه دادیم. تا اینکه گفت بنویس، می توانی. نوشتم نمی دانم توانستم یا نه!

*

پارسال «فاضل» را دیدم. «نان خشک» می خرید. سلام و علیکی کردیم. نشناخت. درست همان شکلی بود. توی همان قاب. حالا فقط «نان خشک» می خرید. همین. خیلی دلم می خواست یک دل سیر باهاش حرف بزنم شاید نقاط مشترکی پیدا کنم. حیف که حرف نزدیم. ولی همچنان جای آن پسرک لاغر زردنبو که بسته روزنامه را کشان کشان می برد در قاب چشمانم خالی نیست!